Column: Kijk niet weg, ook al doet het pijn

Vorige week schreef ik over de mens als architect van zijn eigen rampen. Voor velen klonk dat misschien als een doemscenario, maar het is vooral de harde realiteit waar we te vaak de ogen voor wegdraaien. Het is verleidelijk om onze blik af te wenden, te denken dat het ver van ons bed is. Maar de aardbevingen van de afgelopen week in Colombia en Indonesië, de verwoestende tyfoon Dolphin in Zuid-Azië, en de niet-aflatende bosbranden zijn geen verre verhalen. Het zijn waarschuwingen die ons naderen, steeds indringender.

Ook dichterbij huis stapelen de problemen zich op. Decennialang worstelen we met de destructieve gevolgen van de goudwinning, een probleem dat elke regering belooft aan te pakken, maar dat door politieke belangen en gemakzucht blijft voortwoekeren. Ons onderwijs, de hoeksteen van vooruitgang, kampt met uitgestelde examenuitslagen door systeemfalen. Zelfs de president moet ingrijpen om zaken weer op de rails te krijgen. Het Openbaar Ministerie lijkt steeds meer een strijdtoneel van politieke belangen dan van rechtvaardigheid. Verkeerscriminaliteit eist meer levens, terwijl discussies over mennonieten en onduidelijke grondwetten onrust zaaien.

En wat te denken van studenten die niet kunnen afstuderen omdat er simpelweg geen vakdocenten zijn? Of een zorgsector die onder druk staat en waar je niet vrolijk van wordt? De lijst van problemen is lang, en het gevoel van vastzitten groeit.

Toch schrijf ik dit niet om te somberen of om ons moedeloos te maken. Integendeel: het is een oproep om niet weg te kijken. Ontkennen of wegduiken lost niets op. Juist door de realiteit onder ogen te zien — ook als die pijnlijk is — kunnen we verantwoordelijkheid nemen en aan echte verandering werken.

Positiviteit betekent niet het negeren van problemen, maar het durven benoemen ervan met de wil om te verbeteren. Het vraagt moed om eerlijk te zijn over wat niet werkt, en kracht om het anders te doen – als individu en als samenleving.

We kunnen niet langer doen alsof alles vanzelf goed komt, of wachten tot iemand anders het oplost. Het vereist onze aandacht, onze inzet en onze bereidheid om door te zetten, ook als het moeilijk is. Alleen zo kunnen we bouwen aan een toekomst die niet alleen haalbaar, maar ook hoopvol is.

Wat we moeten doen is onze ogen openen, kritisch blijven, maar ook zoeken naar oplossingen. Want alleen door te kijken — recht in de feiten, zonder te vluchten — kunnen we hoop vinden en echte vooruitgang boeken.