De Russische president Vladimir Putin (links) en de Chinese president Xi Jinping wonen een ontmoeting bij in de marge van de Shanghai Cooperation Organization in Bisjkek, Kirgizië (Foto's: AP)
Tijdens de twee dagen durende top van de Shanghai Cooperation Organisation (SCO) in de Kirgizische hoofdstad Bisjkek hebben de leiders van de lidstaten gezamenlijk een verklaring ondertekend waarin zij de oorlog van de VS en Israël tegen Iran en de westerse sancties tegen sommige leden van de SCO scherp veroordelen. Deze gezamenlijke verklaring, de 'Bisjkek-verklaring', werd ondertekend door onder anderen de Chinese president Xi Jinping, de Russische president Vladimir Putin, de Indiase premier Narendra Modi en de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif.

De SCO, opgericht in 1996, bestaat uit Rusland, China, India, Pakistan, Iran, Wit-Rusland, Oezbekistan, Kazachstan, Tadzjikistan en de Kirgizische Republiek en vertegenwoordigt 43 procent van de wereldbevolking en 23 procent van de wereldeconomie.

Veroordeling van aanvallen en sancties op Iran en aanvallen op Palestina
De SCO veroordeelde expliciet de "militaire aanvallen op het grondgebied van de Islamitische Republiek Iran" die hebben geleid tot vele burgerslachtoffers en aanzienlijke economische schade. De verklaring stelt dat deze aanvallen door de VS en Israël "de principes en normen van het internationaal recht en het Handvest van de VN schenden en ernstige risico’s vormen voor internationale vrede, veiligheid en stabiliteit."

Daarnaast betuigden de lidstaten hun "oprechte deelneming" aan het volk en de regering van Iran vanwege het tragische overlijden van Opperste leider Seyyed Ali Khamenei en aan de families van de slachtoffers.

De SCO bevestigde ook haar steun aan de soevereiniteit en territoriale integriteit van Iran en pleitte voor een oplossing van het conflict uitsluitend via politieke en diplomatieke middelen.

In dezelfde verklaring wordt benadrukt dat de Israëlische aanvallen op Palestina de stabiliteit in West-Azië ondermijnen. De SCO stelt dat "een alomvattende en rechtvaardige regeling van de Palestijnse kwestie de enige mogelijke weg is naar vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten."

Verzet tegen eenzijdige sancties
Hoewel de verklaring geen namen noemt, uiten de SCO-leden hun afkeer van "eenzijdige dwangmaatregelen" die in strijd zijn met de regels van de VN en de Wereldhandelsorganisatie en die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de wereldeconomie. Hiermee doelen zij op de sancties van het Westen tegen Iran en Rusland.

Steun voor Iran’s rechten binnen het Non-Proliferatieverdrag
De SCO-leden onderschrijven de rechten van Iran als lid van het Non-Proliferatieverdrag (NPT), dat het recht garandeert op een vreedzaam nucleair programma, waaronder civiele kernenergie en onderzoek. Ondanks Amerikaanse beschuldigingen dat Iran een heimelijke nucleaire wapenambitie heeft, blijft Iran volhouden dat het enkel een vreedzaam programma nastreeft. De SCO benadrukt dat beperkingen op deze rechten "in strijd zijn met het internationaal recht."

Economische en energie-samenwerking
Met de oorlog van de VS en Israël tegen Iran die belangrijke maritieme handelsroutes zoals de Straat van Hormuz verstoort en daardoor wereldwijde toeleveringsketens, energiemarkten en financiële markten ontwricht, leggen SCO-leden in de verklaring de nadruk op het versterken van een "open, transparant, eerlijk, inclusief en niet-discriminatoir multilateraal handelssysteem" dat ontwikkelingslanden speciale behandeling biedt.

De Indiase premier Narendra Modi spreekt tijdens een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in de marge van de Shanghai Cooperation Organization in Bisjkek, Kirgizië.

De SCO kondigde aan de “Economische Ontwikkelingsstrategie tot 2030” te zullen uitvoeren om de economische samenwerking te verdiepen en de financiële dialoog te versterken.

Op het gebied van energie steunen de leden de uitbreiding van “inclusieve en wederzijds voordelige samenwerking” en zullen zij de "Energiesamenwerkingsstrategie tot 2030" implementeren.

Bestrijding van terrorisme en spanningen tussen India en Pakistan
Op het gebied van terrorisme namen India en Pakistan tegenover elkaar standpunten in, zoals vaker op multilaterale fora. India beschuldigt Pakistan ervan gewapende groepen te steunen die rebellie en terreur binnen India aanwakkeren, terwijl Pakistan dergelijke beschuldigingen ontkent en op zijn beurt India ervan beschuldigt gewapende groepen tegen Pakistan te ondersteunen.

Premier Modi noemde terrorisme een "ernstige uitdaging voor de mensheid" en riep op tot het afbreken van het hele ecosysteem van terrorisme, zonder dubbelzinnigheid of dubbele standaarden. Zijn woorden werden algemeen geïnterpreteerd als een verwijzing naar Pakistan.

Pakistaanse premier Sharif benadrukte dat Pakistan zelf slachtoffer is van terrorisme en veroordeelde alle vormen en manifestaties ervan.

De SCO-verklaring herhaalt het engagement van de leden om terrorisme, separatisme en extremisme te bestrijden en veroordeelt terrorisme in al zijn vormen, waarbij het gebruik van dubbele standaarden in de strijd tegen terrorisme wordt afgewezen. Tevens roepen zij de internationale gemeenschap op om grensoverschrijdende terroristische bewegingen tegen te gaan.