Madhurie Gadjradj
Tayerblad kan door blancheren beter zijn kwaliteit behouden tijdens vriesopslag. Vooral een behandeling van vier minuten bij 90 °C leverde gunstige resultaten op voor onder meer kleur, microbiologische kwaliteit, smaak en textuur. Dat blijkt uit het afstudeeronderzoek van Madhurie Gadjradj, die maandag afstudeerde aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS).

Gadjradj studeerde af aan de Faculteit der Technologische Wetenschappen (FTeW), studierichting Agrarische Productie, oriëntatie Agroprocessing. Haar onderzoek richtte zich op het effect van verschillende blancheerbehandelingen op de fysisch-chemische, microbiologische en sensorische kwaliteit van tayerblad tijdens vriesopslag.

Tayerblad (Xanthosoma sagittifolium (L.) Schott) is een bekende en veelgebruikte bladgroente in Suriname. Het product wordt zowel in huishoudens als binnen de lokale voedselvoorziening veel gebruikt. Een belangrijk probleem is echter de beperkte houdbaarheid na de oogst. Hierdoor kan kwaliteitsverlies optreden en kan een deel van het product verloren gaan voordat het wordt geconsumeerd of verkocht.

Het verlengen van de houdbaarheid van lokaal geteelde groenten kan bijdragen aan het verminderen van voedselverlies en het efficiënter benutten van landbouwproducten. Een mogelijke methode hiervoor is blancheren: een korte warmtebehandeling die vóór verdere opslag of invriezen wordt toegepast.

In Suriname is nog relatief weinig onderzoek beschikbaar naar de invloed van dergelijke behandelingen op de kwaliteit van tayerblad. Het afstudeeronderzoek van Gadjradj richtte zich daarom op het effect van verschillende blancheerbehandelingen op de fysisch-chemische, microbiologische en sensorische kwaliteit van tayerblad tijdens vriesopslag.

Tijdens het onderzoek werden vier verschillende blancheerbehandelingen vergeleken met ongeblancheerd tayerblad. De behandelde bladeren werden ingevroren en gedurende een periode van vier weken onderzocht. Daarbij werd onder andere gekeken naar het chlorofylgehalte, vochtgehalte, vitamine C, β-caroteen en ijzer. Daarnaast werd de microbiologische kwaliteit beoordeeld en vond een sensorische beoordeling plaats, waarbij werd gekeken naar kleur, geur, smaak en textuur.

De resultaten lieten zien dat vooral de behandeling bij een hogere blancheertemperatuur gedurende een langere behandelingsduur gunstige resultaten opleverde. Na vier weken opslag werd bij deze behandeling het hoogste chlorofylgehalte gemeten. Dit wijst op een beter behoud van de groene kleur van het tayerblad.

Ook bij de microbiologische beoordeling vertoonden de geblancheerde monsters een gunstiger beeld dan het ongeblancheerde product. De behandeling waarbij het tayerblad gedurende vier minuten bij 90 °C werd geblancheerd, kwam eveneens positief naar voren tijdens de sensorische beoordeling. Na vier weken opslag kreeg deze behandeling de hoogste gemiddelde waarderingen voor kleur, geur, textuur en smaak.

Niet alle voedingsstoffen reageerden op dezelfde manier op blancheren en opslag. Zo nam het vitamine C-gehalte gedurende de opslag af, terwijl ijzer en β-caroteen relatief stabiel bleven. Dit laat zien dat bij het kiezen van een verwerkingsmethode niet alleen naar de houdbaarheid moet worden gekeken, maar ook naar de invloed ervan op verschillende kwaliteits- en voedingsparameters.

De resultaten zijn niet alleen wetenschappelijk van belang, maar hebben ook praktische en economische betekenis. Wanneer tayerblad door een eenvoudige voorbehandeling langer kan worden bewaard, kan dit bijdragen aan het verminderen van verliezen bij telers, verkopers en consumenten. Een groter deel van de geoogste productie kan daardoor daadwerkelijk worden verkocht of verwerkt.

Een langere houdbaarheid kan ook mogelijkheden creëren voor de verwerking en verpakking van tayerblad als lokaal diepvriesproduct. Hierdoor kan waarde worden toegevoegd aan een traditioneel Surinaams landbouwproduct en kunnen nieuwe afzetmogelijkheden ontstaan voor boeren en kleine voedselverwerkers.

Het onderzoek laat daarmee zien dat relatief eenvoudige verwerkingstechnieken een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de houdbaarheid, kwaliteit en economische waarde van lokaal geteelde groenten. Verdere studies op grotere schaal kunnen helpen om te bepalen hoe deze methode praktisch en economisch kan worden toegepast binnen de Surinaamse voedselketen.

De beoordelingscommissie bestond uit prof. L. Ori, PhD, als hoofdbegeleider en lid van de beoordelingscommissie; ing. S. Krishnasing als praktijkbegeleider en lid van de beoordelingscommissie; N. Gajadin, MSc, als medebegeleider en lid van de beoordelingscommissie; R. Somai, MSc, als medebegeleider en voorzitter van de beoordelingscommissie; en dr. F. van Genderen als externe beoordelaar.