Wij mensen zijn sociale wezens. Wij hebben behoefte aan contact en aan relaties. Maar nog belangrijker is dat die contacten en relaties inhoudelijk iets betekenen. Wij willen ons verbonden voelen met mensen die dicht bij ons staan, die wij vertrouwen en van wie wij weten dat zij werkelijk deel uitmaken van ons leven. Met deze mensen delen wij onze minder goede momenten, maar juist ook onze successen. Want wat betekent succes als je het met niemand kunt delen?

Het doet ons goed wanneer iemand naar ons luistert en oprecht meeleeft met iets waarover wij enthousiast zijn. Toch ontstaat juist daar vaak een knelpunt.

Een zoon vertelt zijn ouders bijvoorbeeld vol enthousiasme dat hij verliefd is. Hij vertelt over zijn vriendin, over de liefde die zij met elkaar delen en over de toekomst die zij samen voor zich zien. Maar in plaats van belangstelling en blijdschap krijgt hij te horen waarom de relatie niet kan werken, wat er niet goed is aan het meisje en hoe hij het volgens zijn ouders anders zou moeten doen.

Op dat moment wordt zijn enthousiasme kapotgemaakt. Het kan natuurlijk ook om een dochter gaan, die verliefd is. Het gaat erom dat iemand iets moois probeert te delen met de mensen van wie hij liefde en acceptatie verwacht, maar in plaats daarvan afwijzing en kritiek ontvangt.

Ook op school zien wij dit gebeuren. Een leerling heeft lang en hard gewerkt om voor een moeilijk vak eindelijk een voldoende te halen. Wanneer de cijfers worden voorgelezen, zegt de leraar verbaasd: ‘O, jij hebt een voldoende? Je hebt toch niet gespiekt?’
Wat doet zo’n opmerking met een leerling?

Hoe anders zou het zijn wanneer de leraar zei: ‘Wat goed van je. Je hebt het gehaald. Zie je wel dat je het kunt?’
Dagelijks zien wij op sociale media filmpjes waarin een gezinslid enthousiast iets probeert te vertellen, terwijl de anderen alleen maar naar hun telefoon kijken. Wanneer wordt gevraagd of zij wel luisteren, antwoorden zij: ‘Ja hoor, wij luisteren.’ Maar werkelijk aandacht geven zij niet.

Hoe anders zou het zijn wanneer iedereen de telefoon even weglegde, aandachtig luisterde en meeleefde met degene die iets wilde vertellen?
Hetzelfde gebeurt binnen relaties. Je wilt een succes met je partner delen. Je vertelt erover of laat een bericht zien waar je trots op bent. Maar je partner is druk bezig met een spelletje of met sociale media. Er is nauwelijks aandacht.

En als er al een reactie komt, begint die met: ‘Ja, maar…’
Daarna volgt een hele lijst met kritiekpunten, waarschuwingen en zaken die volgens de ander beter hadden gekund. Het succes verdwijnt naar de achtergrond. Een mooi moment wordt in één klap kapotgemaakt.

Wij zien het ook wanneer de buurman een nieuwe auto heeft en iemand reageert met: ‘Ja, maar mijn neef heeft ook zo’n auto.’ Of wanneer je trots vertelt dat je dochter een negen heeft gehaald en de eerste reactie luidt: ‘Mijn neefje ook.’

Waarom zeggen wij niet gewoon: ‘Wat goed van haar?’
Waarom hebben wij zo vaak de behoefte om het succes van een ander onmiddellijk te vergelijken, te verkleinen, te wantrouwen of van kritiek te voorzien?

Is dat cultuur? Is het opvoeding? Is het een combinatie van beide? Of hebben wij eenvoudigweg nooit geleerd om zonder voorbehoud blij te zijn voor een ander?

Misschien doe ik het zelf ook weleens zonder het te beseffen. Daarom is het goed om onszelf de vraag te stellen wat onze reactie met de ander doet.

Niet ieder verhaal vraagt om onze mening. Niet ieder succesmoment vraagt om advies. En niet iedere blijdschap hoeft onmiddellijk te worden gevolgd door een waarschuwing, een vergelijking of een ‘ja, maar’.
Soms hoeven wij alleen maar te luisteren en te zeggen:
‘Wat mooi voor je.’
‘Wat goed van je.’
‘Ik ben blij voor je.’

Gun de ander zijn moment. Laat hem vertellen. Luister met aandacht en leef oprecht mee. Onze reactie kost misschien maar enkele seconden, maar kan voor de ander een wereld van verschil betekenen. Want wanneer iemand zijn geluk met ons deelt, vraagt hij ons niet altijd om dat geluk te beoordelen. Soms vraagt hij ons alleen om er even samen met hem blij om te zijn.

Ismaël Kalaykhan