De aarde warmt op, en de gevolgen zijn onmiskenbaar en schrijnend. Het wordt heter, droger, natter en extremer. We zien het aan de verwoestende bosbranden die in de afgelopen jaren wereldwijd records breken, van de branden in Australië die miljoenen hectares natuur vernietigden tot de enorme branden in Siberië en Californië die steden bedreigen en het leven van duizenden mensen verstoren. Ook Zuid-Europa voelt de enorme hitte van de bosbranden. Tegelijkertijd zorgen langdurige droogtes in delen van Afrika en het Midden-Oosten voor mislukte oogsten en watertekorten, terwijl andere delen van de wereld worden overstroomd door ongekende regenval en landverschuivingen, zoals recent in Zuid-Azië, waar duizenden mensen hun huizen verloren.

De kracht van tyfonen en orkanen neemt toe, met verwoestende gevolgen voor kustgebieden. En zelfs onder de grond lijkt de aarde onrustiger: de intensiteit van aardbevingen en vulkaanuitbarstingen neemt toe, wat bijdraagt aan de onzekerheid en het gevaar waarmee steeds meer mensen worden geconfronteerd.

Deze rampen komen steeds sneller na elkaar, zonder dat gemeenschappen de tijd krijgen om te herstellen. En steeds vaker zien we dat menselijk handelen de oorzaak is. Onze verspillingsmaatschappij, het gebruik van fossiele brandstoffen, ontbossing en vervuiling hebben de natuurlijke balans verstoord. We hebben onszelf onverschillig gemaakt voor de prijs die onze planeet en de mensen daarop betalen.

Maar ook op sociaal en politiek vlak is de crisis voelbaar. Oorlogen en conflicten leiden tot immense menselijke ellende, en de gevolgen worden steeds ingrijpender. Neem bijvoorbeeld het Cubaanse volk, dat niet alleen worstelt met een autoritair regime, maar ook zwaar wordt getroffen door sancties opgelegd door buitenlandse machten. Deze sancties blokkeren essentiële leveringen zoals olie en levensmiddelen, waardoor het leven elke dag een strijd is om te overleven. Het is schrijnend om te bedenken dat miljoenen mensen in Cuba regelmatig zonder stroom zitten — soms tot wel 22 uur per dag, en vaak zonder uitzicht op verbetering. Dit brengt niet alleen fysieke ontberingen met zich mee, maar ook een sociale en economische crisis die het land verder destabiliseert.

Ook elders in de wereld leidt menselijk handelen tot lijden. In conflictgebieden zoals Syrië en Jemen worden miljoenen mensen verdreven, leven ze in armoede en lopen ze risico op ziekteuitbraken die versterkt worden door de slechte leefomstandigheden. Cholera, mazelen en andere infectieziekten breken uit, deels door het gebrek aan schoon water, voedsel en medische zorg.

Deze rampen en conflicten zijn geen onvermijdelijke natuurkrachten. Het zijn waarschuwingen die ons roepen tot verantwoordelijkheid en tot een fundamentele verandering in de manier waarop we met onze planeet en met elkaar omgaan. Want zolang wij de oorzaak zijn, ligt ook de kracht om te veranderen bij ons.

Blijven we toekijken en wegkijken? Of durven we onze onverschilligheid te doorbreken en samen te werken aan een leefbare toekomst voor iedereen? Het begint in onze eigen omgeving, in eigen land, voor onze planeet, voor de mensheid, voor de volgende generaties.

Indra Toelsie