De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) ziet in de Jaarrede 2027 verschillende beleidsvoornemens die aansluiten bij langgekoesterde wensen van het bedrijfsleven, maar waarschuwt dat uiteindelijk de uitvoering bepalend zal zijn. Vooral op het gebied van het investeringsklimaat, belastingen, beroepsonderwijs, local content, energie en economische diversificatie verwacht de organisatie concrete maatregelen, duidelijke termijnen en meetbare resultaten.

De VSB wijst erop dat president Jennifer Simons zelf heeft erkend dat Suriname niet zozeer een gebrek heeft aan plannen, maar vooral aan consequente uitvoering en samenhang. Juist daarin ziet de organisatie een van de grootste uitdagingen voor 2027.

Niet dezelfde bedrijven zwaarder belasten
De aandacht van de regering voor macro-economische stabiliteit en prudent financieel beleid wordt positief beoordeeld. Voor het bedrijfsleven is echter vooral van belang hoe de regering de staatsinkomsten verder wil verhogen.

De VSB onderschrijft de uitspraak van de president dat niet steeds dezelfde burgers en bedrijven zwaarder kunnen worden belast. De aangekondigde betere naleving van belastingregels, verbreding van de belastinggrondslag, aanpak van informele activiteiten en verbetering van de belastinginning sluiten volgens de organisatie aan bij wat het georganiseerde bedrijfsleven al langer bepleit.

Nieuwe fiscale en invorderingswetgeving mag volgens de VSB echter niet uitsluitend zijn gericht op het verhogen van de inkomsten. Ook rechtsbescherming, proportionaliteit, uitvoerbaarheid en voldoende mogelijkheden voor bezwaar en beroep moeten worden gewaarborgd.

Investeringsklimaat concreter maken
De regering heeft nieuwe investeringswetgeving, versterking van de investeringsunit en verbetering van het ondernemingsklimaat aangekondigd. De VSB vindt dat deze voornemens verder moeten worden geconcretiseerd.

Een goed investeringsklimaat vereist volgens de organisatie meer dan nieuwe wetgeving. Ondernemers hebben behoefte aan voorspelbare regels, transparante procedures, tijdige vergunningverlening, betrouwbare overheidsdiensten, toegang tot financiering en rechtszekerheid.

De VSB stelt dat ondernemers nog dagelijks te maken krijgen met langdurige administratieve procedures en onduidelijkheden tussen overheidsinstanties. Digitalisering alleen lost dat probleem niet op. "Digitalisering van een omslachtig proces maakt het proces op zichzelf nog niet eenvoudiger”, stelt de organisatie.

Onderwijs en arbeidsmarkt
Een belangrijk raakvlak tussen de Jaarrede en de prioriteiten van het bedrijfsleven is volgens de VSB de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De regering wil meer aandacht besteden aan technici, vakmensen en praktisch geschoolde professionals en korte, flexibele en praktijkgerichte beroepsopleidingen ontwikkelen.

De VSB wil dat bedrijven daarbij niet alleen worden gezien als aanbieders van stageplaatsen. Het bedrijfsleven moet ook worden betrokken bij curriculumontwikkeling, beroepskwalificaties, apparatuur en software, professionalisering van docenten en het vaststellen van toekomstige personeelsbehoeften.

Local content moet meer zijn dan regels op papier
Ook de aangekondigde Local Content Wet biedt volgens de VSB mogelijkheden voor Surinaamse werknemers en ondernemingen. De organisatie waarschuwt echter voor een systeem waarin local content voornamelijk op papier bestaat.

Surinaamse bedrijven moeten daadwerkelijk kunnen concurreren. Daarvoor zijn onder meer toegang tot financiering, internationale certificering, kennis, gekwalificeerd personeel en aanbestedingsmogelijkheden nodig. Ook moet sprake zijn van een gelijk speelveld ten opzichte van buitenlandse ondernemingen.

De VSB vindt daarnaast dat de keuze voor landbouw, bosbouw, toerisme en cultuur als strategische sectoren moet worden vertaald in concrete sectorplannen. Daarbij moet duidelijk zijn welke fiscale, infrastructurele, financiële en handelsinstrumenten beschikbaar komen en welke belemmeringen voor ondernemers worden weggenomen.

2027 wordt belangrijke test
Ook betrouwbare energievoorziening en infrastructuur blijven volgens de organisatie belangrijke voorwaarden voor economische groei. Het bedrijfsleven heeft behoefte aan concrete uitvoeringsprogramma's, investeringsschema's en transparante rapportage over de voortgang.

De VSB beschouwt 2027 als een cruciaal jaar, mede omdat de president het heeft aangemerkt als voorbereidingsjaar voor de komende olieperiode. Structurele hervormingen kunnen volgens de organisatie daarom niet opnieuw worden vooruitgeschoven.

De overgang van beleidsvoornemens naar uitvoering vereist duidelijke prioriteiten, verantwoordelijke instituten, realistische tijdlijnen en meetbare indicatoren. Ook moet het bedrijfsleven structureel bij de uitvoering worden betrokken.

Voor de VSB zal uiteindelijk niet het aantal aangekondigde plannen bepalend zijn, maar de mate waarin deze daadwerkelijk worden uitgevoerd en leiden tot een beter ondernemingsklimaat, hogere productiviteit, meer lokale waardecreatie en duurzame werkgelegenheid.