Vandaag is het de Internationale Dag van de Vrede. Overal ter wereld worden toespraken gehouden, vlaggen gehesen en verklaringen voorgelezen. We zeggen dat we vrede willen. We vinden het belangrijk. We vinden het zelfs zo belangrijk dat er een hele dag voor is uitgetrokken.

En toch.

Terwijl de woorden klinken, gaan onze daden vaak een andere kant op. We ruziën met de buurman over een heg. We veroordelen een collega omdat hij er anders uitziet. We schelden in het verkeer. We delen online berichten die mensen wegzetten. We zwijgen wanneer we iets zouden moeten zeggen. Vrede prediken is makkelijk. Vrede leven is iets anders.

Misschien moeten we het woord eens opnieuw bekijken.

Wat is vrede eigenlijk? Voor de één is het de afwezigheid van oorlog. Voor de ander is het een dak boven het hoofd, eten op tafel, veiligheid in de straat. En voor weer iemand anders is het iets veel kleiners: een avond zonder zorgen, een gesprek zonder verwijten, een hoofd dat even stil is.

Vrede is geen grootse toestand die alleen tussen landen bestaat. Vrede begint klein. Ze begint bij jou en mij.

Innerlijke vrede is misschien wel de meest onderschatte vorm van vrede. Wie in zichzelf rust heeft gevonden, draagt die rust ook mee naar buiten. Zo iemand hoeft niet te schreeuwen om gehoord te worden. Zo iemand kan luisteren zonder meteen te oordelen. Zo iemand zaait geen onrust, maar kalmte.

En dat werkt door. Een mens met innerlijke vrede geeft dat door aan zijn gezin, aan zijn vrienden, aan de mensen op straat. Het is besmettelijk, op een goede manier. Andersom geldt het helaas ook: onrust, frustratie en wantrouwen verspreiden zich net zo makkelijk.

Vrede in ons eigen leven betekent niet dat alles perfect is. Het betekent dat we leren omgaan met wat niet perfect is. Dat we conflicten niet uit de weg gaan, maar ze aangaan zonder de ander te willen verpletteren. Dat we onze mening mogen hebben, zonder de ander het recht op de zijne te ontnemen.

Vrede in onze omgeving betekent dat we de mensen om ons heen zien. De buurvrouw die alleen is. De jongere die vastloopt. De collega die worstelt. Soms is vrede niets meer dan even stilstaan en vragen: gaat het?

En dan hebben we het nog niet eens over ons eigen Suriname gehad. Een land waar mensen met verschillende roots, talen, geloven en gewoontes al generaties lang naast elkaar leven. Creolen, Hindoestanen, Javanen, Marrons, inheemsen, Chinezen, Libanezen en zoveel meer. Natuurlijk gaat het niet altijd vanzelf. Er zijn spanningen, er zijn vooroordelen, er is af en toe wantrouwen. Maar onder de streep leven we hier toch behoorlijk vredig met elkaar. Dat is geen toeval. Dat is het resultaat van mensen die dag na dag hebben geleerd om elkaar te verdragen, te respecteren en uiteindelijk te waarderen.

Die vrede mogen we koesteren. En vooral: verder uitbouwen. Want zolang we elkaar blijven zien als creool, Hindoestaan of Javaan, blijven we onszelf tekortdoen. De echte rijkdom zit hem erin dat we elkaar steeds meer zien als Surinamer. Niet omdat we hetzelfde zijn, maar juist omdat we verschillend zijn en toch samen verder willen. Kijk naar de jongeren om ons heen. Zij spelen samen, leren samen, dromen samen. Waarom zouden wij hun de hokjes opdringen die wij zelf zo lang hebben meegedragen?

Op een dag als vandaag mogen we best dromen over wereldvrede. Maar laten we niet vergeten dat wereldvrede niet begint in een vergaderzaal in New York of Genève. Ze begint aan de keukentafel. In de klas. In de bus. Op het werk. In de supermarkt.

Vrede is geen verre bestemming. Het is een dagelijkse keuze.

Dus ja, laten we vandaag praten over vrede. Maar laten we vooral doen wat we zeggen. Niet met grote gebaren, maar met kleine daden. Een keer niet terugschelden. Een keer wel luisteren. Een keer zwijgen in plaats van olie op het vuur te gooien.

Want vrede begint niet op een podium. Ze begint bij jou. En bij mij.

Indra Toelsie