Foto's: ProBios
Het Mennonietenkamp in het Masoniagebied blijkt niet te liggen binnen de 50.000 hectare grote concessie waar de groep volgens eerdere informatie activiteiten zou ontplooien. Milieuactivist Erlan Sleur, voorzitter van ProBios, zegt na een missie naar het gebied dat het kamp volgens gegevens van de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB) zelfs buiten elke concessie ligt. Tijdens de missie trof hij twaalf Mennonietengezinnen uit Bolivia aan, die zeggen ervan uit te gaan dat hun verblijf en activiteiten alsnog zullen worden gelegaliseerd.

Sleur bezocht het gebied op 30 september samen met VPRO-journalist Charisa Chotoe en een gids. ProBios was al geruime tijd op zoek naar de locatie waar de Mennonieten zich hadden gevestigd. Volgens informatie waarover Sleur beschikte, zouden zij activiteiten ontplooien op een concessie van 50.000 hectare van Roy Kong Yong Foek. Op satellietbeelden kon hij daar echter geen nieuwe grootschalige ontbossing of bebouwing vinden. Sleur heeft het rapport met zijn bevindingen beschikbaar gesteld aan Starnieuws. 


Na een lange zoektocht kreeg de groep hulp van een arbeider uit een houtkapperskamp. Ongeveer tien kilometer verder werd het Mennonietenkamp uiteindelijk gevonden. Dronebeelden die tijdens de missie zijn gemaakt, tonen bebouwing, opengewerkte terreinen en zwaar materieel in het bos.

Volgens Sleur werd daarna duidelijk waarom het kamp niet eerder op de verwachte locatie was gevonden: het ligt niet binnen de concessie van Kong Yong Foek. Op satellietbeelden die in het missieverslag zijn opgenomen, wordt de locatie van het kamp buiten de grenzen van de betreffende concessie aangegeven.

Ook buiten andere concessies
Sleur stelt dat nadere controle van de bosbouwlegger van SBB erop wijst dat het kamp ook buiten andere concessies in het gebied ligt. Hij concludeert daaruit dat sprake is van activiteiten op vrij domeinland. Of voor de ontbossing op die locatie andere vergunningen of toestemmingen zijn verleend die niet bij ProBios bekend zijn, blijkt niet uit het verslag.

In het kamp sprak Sleur met een man die zich voorstelde als Jacobus en volgens het verslag als leider van de groep optrad. De Mennonieten vertelden dat zij uit Bolivia komen en met twaalf gezinnen in Masonia verblijven. Volgens hen gaat het om ongeveer vijftig personen. Zij zouden Bolivia hebben verlaten omdat daar onvoldoende grond beschikbaar is voor verdere uitbreiding van hun gemeenschappen.

Jacobus verklaarde volgens Sleur dat er afspraken zijn met Roy en dat hun was voorgehouden dat zaken met de autoriteiten waren geregeld. Hij zou hebben gezegd dat de groep contracten heeft gezien die in januari 2026 zijn ondertekend en voorzien zijn van een ministeriële stempel. Sleur trekt de rechtsgeldigheid daarvan in twijfel. Uit het missieverslag zelf kan niet onafhankelijk worden vastgesteld om welke documenten het precies gaat en welke juridische status deze hebben.

Erlan Sleur in gesprek met de mennonieten.

Weten niks van sommatie
Sleur confronteerde de groep ook met een deurwaardersexploot. Volgens hem was op 12 juli aan Roy een exploot betekend waarin werd gesommeerd het wederrechtelijke gebruik van domeingrond te beëindigen en het terrein te ontruimen. De Mennonieten zouden twee weken de tijd hebben gekregen om het gebied te verlaten.

Jacobus zei volgens het verslag niet op de hoogte te zijn van het deurwaardersexploot. Sleur overhandigde hem daarop een Spaanstalige versie. De Mennonieten zouden erop blijven vertrouwen dat de zaken voor hen worden geregeld en dat zij, zodra de benodigde vergunningen zijn verkregen, hun activiteiten kunnen voortzetten.

Sleur zegt de groep erop te hebben gewezen dat voor het verwijderen van bos voor landbouw en woningbouw vergunningen nodig zijn. De Mennonieten zouden hebben aangegeven daarvan op de hoogte te zijn, maar niet te weten dat zij het gebied volgens de regering zouden moeten verlaten.

De dronebeelden in het verslag tonen meerdere gebouwen, opengekapte terreinen en bulldozers in het kamp. ProBios wil met de bevindingen aandacht vragen voor de vraag op welke juridische basis de groep zich op deze locatie heeft gevestigd en wie toestemming heeft gegeven voor de werkzaamheden.