De nieuwe Invorderingswet moet de overheid meer mogelijkheden bieden om belastingschulden te innen, maar mag burgers en ondernemingen niet onnodig financieel in de problemen brengen. Dat was de rode draad tijdens de behandeling van het wetsontwerp in De Nationale Assemblée (DNA). Leden van de commissie van rapporteurs drongen aan op betere rechtsbescherming, duidelijke betalingsregelingen, evenredige invorderingskosten en heldere regels voor beslaglegging. De regering krijgt de gelegenheid om op de resterende vragen en wijzigingsvoorstellen te reageren. De vergadering wordt vandaag om 10.00 uur voortgezet.

Tijdens de tweede ronde kwamen onder anderen Rabin Parmessar, Asis Gajadien, Rossellie Cotino, Vreedzaam, Kishan Ramsukul, Ronny Asabina en Jeffrey Lau van de commissie van rapporteurs aan het woord. Hoewel de sprekers verschillende onderdelen van het wetsontwerp belichtten, bestond brede aandacht voor het evenwicht tussen effectieve belastinginning en de rechten van belastingplichtigen.

Rechtsbescherming mag niet te laat komen
NDP-fractieleider Rabin Parmessar erkende dat de regering met de ingediende wijzigingen rekening heeft gehouden met bezwaren uit de eerste behandelingsronde. Hij wees onder meer op de verduidelijking dat beslaglegging, ook digitaal derdenbeslag, pas mogelijk wordt nadat een dwangbevel is betekend. De mondelinge akte werd voorgelezen door minister Stephen Tsang wegens uitlandigheid van zijn collega Adelien Wijnerman van Financiën & Planning. 

Parmessar vindt dat belangrijke waarborgen nog onvoldoende zijn uitgewerkt. Vooral de mogelijkheden om bezwaar te maken, uitstel van betaling te verkrijgen en ingrijpende invorderingsmaatregelen tijdig te laten toetsen, verdienen volgens hem verdere aandacht. Hij  waarschuwde dat een onderneming niet eerst failliet mag gaan door beslaglegging om vervolgens maanden later alsnog juridisch gelijk te krijgen.

Ook plaatste Parmessar kritische kanttekeningen bij lijfsdwang, beperkingen rond reisdocumenten en de bescherming van het bestaansminimum bij beslag op loon, pensioen of banktegoeden. Volgens hem moet duidelijk worden vastgelegd onder welke omstandigheden de overheid dergelijke bevoegdheden mag inzetten.

Gajadien wil aanpassing aansprakelijkheid en invorderingskosten
VHP-fractieleider Asis Gajadien richtte zich vooral op de aansprakelijkheid van bestuurders en derden, evenals op de berekening van invorderingskosten. Hij vindt dat bestuurders van ondernemingen niet zonder meer persoonlijk aansprakelijk mogen worden gesteld voor belastingschulden wanneer zij kunnen aantonen dat hun geen verwijt treft. Een onderneming kan volgens hem ook door economische omstandigheden in betalingsproblemen raken, zonder dat sprake is van fraude of onbehoorlijk bestuur.

Gajadien vroeg daarnaast of de aansprakelijkheidsregeling ook van toepassing kan zijn op belastingambtenaren en andere overheidsfunctionarissen die bewust meewerken aan een te lage belastingheffing. Verder maakte hij bezwaar tegen invorderingskosten die worden berekend als percentage van de openstaande belastingschuld. Volgens hem kunnen daardoor grote verschillen ontstaan tussen belastingplichtigen, terwijl de werkzaamheden van de Belastingdienst vrijwel gelijk zijn. Hij wil voorkomen dat invorderingskosten feitelijk het karakter krijgen van een aanvullende financiële sanctie.

Cotino: Belastingdienst mag geen eenrichtingsverkeer zijn
Rossellie Cotino, eveneens lid van de commissie van rapporteurs, vroeg opnieuw aandacht voor de rechten van belastingplichtigen. Zij wil dat duidelijk wordt geregeld hoe burgers en ondernemers ten onrechte betaalde belastingen kunnen terugkrijgen. Volgens haar moet een hervormde Belastingdienst niet uitsluitend beschikken over middelen om geld te innen, maar ook verplichtingen tegenover belastingplichtigen nakomen.

Cotino stelde verder voor de grondslag voor de invorderingsrente wettelijk vast te leggen en de tarieven voor invordering jaarlijks aan te passen aan de consumentenprijsindex van het Algemeen Bureau voor de Statistiek. Ook vindt zij dat alleen redelijkerwijs noodzakelijke invorderingskosten op burgers mogen worden verhaald.

Aandacht voor betaalbaarheid en uitvoering
In de overige commissiebijdragen, waaronder die van Vreedzaam, Kishan Ramsukul, Ronny Asabina en Jeffrey Lau, kwamen eveneens vragen naar voren over de uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en financiële gevolgen van de voorgestelde wetgeving. Bijzondere aandacht ging uit naar de verhouding tussen de daadwerkelijk gemaakte invorderingskosten en de bedragen die aan belastingplichtigen worden doorberekend. Ook de noodzaak van duidelijke wettelijke termijnen en een zorgvuldige toepassing van invorderingsbevoegdheden werd benadrukt. Daarnaast werd aandacht gevraagd voor een klantgerichte Belastingdienst, waarbij burgers en ondernemers voldoende worden geïnformeerd over hun rechten en verplichtingen.

In het debat kwam ook naar voren dat de overheid over de nodige middelen moet beschikken om belastingontduiking tegen te gaan, maar dat daarbij onderscheid moet worden gemaakt tussen belastingplichtigen die bewust weigeren te betalen en degenen die tijdelijk niet over voldoende financiële middelen beschikken.

Duidelijke betalingsregelingen noodzakelijk
Een terugkerend aandachtspunt was artikel 26 van het wetsontwerp, dat betrekking heeft op uitstel van betaling. Vanuit het parlement werd gevraagd om objectieve criteria voor betalingsregelingen, duidelijke beslistermijnen en mogelijkheden om invorderingsmaatregelen tijdelijk op te schorten wanneer een belastingaanslag wordt betwist. Ook werd gewezen op de gevolgen van digitaal beslag op banktegoeden. Parlementariërs willen voorkomen dat burgers door invorderingsmaatregelen onvoldoende geld overhouden voor noodzakelijke uitgaven en het onderhoud van hun gezin.

De Belastingdienst moet volgens verschillende sprekers niet alleen investeren in dwangmiddelen, maar ook in betere dienstverlening en het bevorderen van vrijwillige belastingbetaling.

De regering heeft tijdens de behandeling al verschillende aanpassingen in het wetsontwerp aangebracht. Volgens meerdere parlementariërs zijn daarmee belangrijke verbeteringen gerealiseerd, maar blijven er juridische en praktische vraagstukken bestaan. Voor de verdere behandeling zullen aanvullende documenten en wijzigingsvoorstellen worden uitgewisseld tussen het ministerie van Financiën en Planning en het parlement. Aan het einde van de vergadering werd de tweede parlementaire ronde afgesloten. De behandeling van de belastingwetten wordt donderdag om 10.00 uur voortgezet, waarbij de regering op de ingebrachte vragen en voorstellen zal ingaan.