G20 bespreekt gevolgen Iran-oorlog voor wereldeconomie

De ministers van Financiën en presidenten van centrale banken van de G20 komen donderdag in Bangkok bijeen om de gevolgen van de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran voor de wereldeconomie te bespreken. De aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten en de verstoring van het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz zorgen voor onzekerheid over de energievoorziening, de inflatie en de economische groei.

De bijeenkomst vindt plaats in het kader van de jaarlijkse vergaderingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank, die van 12 tot en met 18 oktober in de Thaise hoofdstad worden gehouden.

De oorlog heeft de economische bedrijvigheid in delen van het Midden-Oosten onder druk gezet. Ook de internationale energiemarkten ondervinden de gevolgen van de spanningen. De Straat van Hormuz is een belangrijke doorgangsroute voor de wereldwijde olie- en gasvoorziening. Verstoring van het scheepvaartverkeer op deze route kan leiden tot hogere transport- en energiekosten, met gevolgen voor bedrijven en consumenten wereldwijd.

De Australische minister van Financiën, Jim Chalmers, heeft voorafgaand aan het overleg gepleit voor beëindiging van de conflicten in het Midden-Oosten en herstel van de vrije scheepvaart door de Straat van Hormuz. Volgens hem zijn de economische gevolgen van de oorlog merkbaar in de vorm van hogere brandstofprijzen, inflatie en rentetarieven.

Staatsschulden onder druk
Naast de gevolgen van de oorlog zullen de oplopende overheidsschulden naar verwachting een belangrijk onderwerp zijn. Verschillende grote economieën kampen met hoge schulden, waardoor hun financiële ruimte om economische tegenvallers op te vangen kleiner wordt.

IMF-directeur Kristalina Georgieva waarschuwde woensdag dat de toenemende schuldenlast een risico vormt voor de wereldeconomie. Overheden zullen volgens haar moeilijke keuzes moeten maken om hun begrotingen op orde te houden. Daarbij kunnen belastingverhogingen en bezuinigingen onvermijdelijk worden.

Vooral landen die sterk afhankelijk zijn van de invoer van energie lopen risico wanneer olie- en gasprijzen langdurig hoog blijven. Hogere importkosten kunnen de inflatie aanwakkeren, de koopkracht aantasten en de druk op overheidsbegrotingen vergroten.

Spanningen over internationale handel
Ook de handelsverhoudingen tussen de Verenigde Staten en China staan op de agenda. Washington verwijt Beijing al langer dat het Chinese economische beleid en de overheidssteun aan producenten leiden tot concurrentievervalsing en grote handelsoverschotten.

De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zal niet persoonlijk aan de bijeenkomst deelnemen. Volgens Amerikaanse functionarissen heeft hij andere binnenlandse verplichtingen. De Verenigde Staten worden vertegenwoordigd door onderminister Francis Brooke en onderminister voor Internationale Zaken Erin Browne.

In een verklaring aan het IMF heeft Bessent aangedrongen op meer aandacht voor handelsonevenwichtigheden en de invloed van overheidsbeleid en wisselkoersen op de internationale concurrentiepositie.

De uiteenlopende belangen van de G20-landen bemoeilijken echter een gezamenlijke aanpak. Tijdens het vorige overleg van de ministers van Financiën, eind augustus en begin september in Asheville, in de Amerikaanse staat North Carolina, slaagden de deelnemers er niet in een gezamenlijke slotverklaring aan te nemen. Verschillen van inzicht over handel, waaronder bezwaren van China tegen bepaalde formuleringen, stonden overeenstemming in de weg.

Voorbereiding op top in Miami
De bijeenkomst in Bangkok moet mede richting geven aan de agenda van de G20-top van regeringsleiders, die op 14 en 15 december in Miami, Florida, wordt gehouden.

De G20 bestaat uit 19 landen en de Europese Unie en de Afrikaanse Unie. De groep vertegenwoordigt gezamenlijk een groot deel van de wereldeconomie en de internationale handel. Het forum is bedoeld om belangrijke economische en financiële vraagstukken te bespreken en internationale samenwerking te bevorderen.