Qatar was in 2022 gastheer van het WK voetbal en in 2006 van de Aziatische Spelen. (Foto: Reuters)
India, Qatar, Duitsland, Hongarije, Turkije, Zuid-Afrika en Zuid-Korea hebben zich bij het Internationaal Olympisch Comité (IOC) gemeld als belangstellenden voor de organisatie van de Olympische Zomerspelen van 2036. Het IOC maakte de huidige lijst dinsdag bekend.

Het gaat vooralsnog om landen die met het IOC in een voorbereidende dialoog zijn. De lijst is daarmee nog niet definitief: andere geïnteresseerde landen hebben tot 31 oktober de tijd om hun belangstelling kenbaar te maken. Het IOC zal in maart 2027 een eerste selectie maken van kandidaten die voor een volgende fase in aanmerking komen.

De belangstelling onderstreept de grote geografische spreiding van de mogelijke kandidaten. Voor verschillende landen zou de organisatie van de Spelen bovendien een historische primeur betekenen.

India mikt op eerste Olympische Spelen
India heeft uitgesproken de Spelen voor het eerst te willen organiseren. Het zwaartepunt van de Indiase kandidatuur ligt bij Ahmedabad, in de deelstaat Gujarat, de politieke thuisbasis van premier Narendra Modi.

Voor India zouden de Olympische Spelen passen in een bredere ambitie om zich nadrukkelijker als organisator van grote internationale sportevenementen te profileren. Ahmedabad beschikt onder meer over het enorme Narendra Modi Stadium, het grootste cricketstadion ter wereld. De stad staat bovendien centraal in de Indiase plannen voor de Commonwealth Games van 2030.

Een succesvolle Indiase kandidatuur zou de Olympische beweging voor het eerst naar een van de grootste landen ter wereld brengen.

Qatar wil opnieuw een groot sportevenement naar de Golf halen
Ook Qatar is officieel in gesprek met het IOC over een kandidatuur. Het land organiseerde in 2022 het WK voetbal en was in 2006 gastheer van de Aziatische Spelen. In 2030 staan opnieuw de Aziatische Spelen in Qatar op het programma.

Een Olympische kandidatuur zou de ambities van Qatar om zich als internationaal sportcentrum te positioneren verder versterken. Tegelijkertijd vormt het klimaat een belangrijke uitdaging. De traditionele periode voor de Zomerspelen, juli en augustus, is in Qatar vanwege de hoge temperaturen moeilijk haalbaar.

Een eventuele Olympische editie in de Golf zou daarom waarschijnlijk op een ander moment van het jaar moeten plaatsvinden. Dat zou niet zonder precedent zijn: ook andere grote internationale sportevenementen in de regio zijn vanwege de hitte buiten de gebruikelijke zomerperiode gehouden.

Zuid-Afrika mikt op eerste Afrikaanse Zomerspelen
Voor Zuid-Afrika staat eveneens een historische mogelijkheid op het spel. Het land heeft nog nooit de Olympische Spelen georganiseerd, maar beschikt wel over ervaring met grote internationale sportevenementen. Zuid-Afrika was gastheer van het WK voetbal van 2010 en organiseerde in 1995 het wereldkampioenschap rugby.

Een Zuid-Afrikaanse kandidatuur zou bovendien de mogelijkheid openen voor de eerste Olympische Zomerspelen op Afrikaanse bodem. Het continent heeft tot dusver nog nooit de Zomerspelen georganiseerd.

Duitsland kiest München
In Europa is Duitsland een van de kandidaten. Het Duitse Olympisch Comité heeft München als kandidaatstad aangewezen. Daarmee zou de stad honderd jaar na de Olympische Spelen van Berlijn van 1936 opnieuw proberen de Zomerspelen naar Duitsland te halen.

De editie van 1936 vond plaats onder het naziregime van Adolf Hitler en geldt als een van de meest politiek beladen Olympische Spelen uit de geschiedenis. Een eventuele terugkeer van de Spelen naar München zou daardoor ook een sterke historische dimensie hebben.

Hongarije en Turkije hebben eveneens al eerder geprobeerd de Zomerspelen binnen te halen. Istanbul was kandidaat voor de Spelen van 2020, maar verloor uiteindelijk van Tokio. Hongarije heeft met Boedapest meerdere keren belangstelling getoond voor de organisatie van de Zomerspelen.

Zuid-Korea completeert de huidige lijst. Het land heeft al ruime ervaring met Olympische evenementen. Seoul organiseerde de Zomerspelen van 1988 en Pyeongchang was in 2018 gastheer van de Winterspelen.

IOC wil nieuwe aanpak
De procedure voor 2036 verloopt volgens de vernieuwde aanpak van het IOC, waarbij niet onmiddellijk een klassieke kandidatenstrijd wordt gevoerd. Het comité werkt eerst met een fase van dialoog met geïnteresseerde partijen, waarna kandidaten kunnen doorgaan naar een meer gerichte strategische dialoog.

Volgens IOC-voorzitter Kirsty Coventry moeten de atleten bij iedere toekomstige kandidatuur centraal staan. Zij benadrukte dat de ervaring van de sporters het uitgangspunt moet zijn bij de planning van toekomstige Spelen.

Het IOC zal de kandidaten onder meer beoordelen op hun plannen, financiering, infrastructuur en de mate van politieke en publieke steun.

De nieuwe procedure geeft het IOC bovendien meer flexibiliteit bij de selectie van toekomstige organisatoren. De organisatie heeft eerder aangegeven dat het proces niet langer volledig volgens het traditionele schema van één kandidaatstad en één verkiezingsmoment hoeft te verlopen.

Besluit pas in 2029
De komende maanden kunnen nog nieuwe landen toetreden tot de race. Na de deadline van 31 oktober volgt in maart 2027 een eerste selectie. Kandidaten die verdergaan, komen in een volgende dialoogfase met het IOC terecht.

Het IOC verwacht in 2028 een of meer voorkeurskandidaten aan te wijzen. De definitieve beslissing over de organisator van de Olympische Zomerspelen van 2036 wordt naar verwachting medio 2029 genomen.

De eerstvolgende Zomerspelen vinden plaats in Los Angeles in 2028. Daarna verhuist het evenement naar Brisbane, dat de Spelen van 2032 organiseert.

Met zeven huidige belangstellenden ligt de strijd om 2036 daarmee nog volledig open. De combinatie van gevestigde Europese kandidaten, opkomende sportmachten en landen die nog nooit de Zomerspelen organiseerden, maakt de komende selectie tot een van de meest geografisch diverse Olympische biedingsprocessen van de afgelopen jaren.