Kishan Ramsukul op weg naar het spreekgestoelte. Hij mocht echter zijn spreekbeurt niet vervullen.
DNA-voorzitter Ashwin Adhin ontkent dat het parlementaire spreekrecht van VHP-Assembleelid Kishun Ramsukul is geschonden. Volgens hem heeft Ramsukul zijn beurt in de eerste ronde verloren omdat hij niet in de vergaderzaal aanwezig was toen hij werd aangekondigd. De VHP spreekt daarentegen van een ernstige aantasting van de rechten van de oppositie en heeft uit protest de vergaderzaal verlaten. Adhin wil inmiddels een nieuwe regeling invoeren om dergelijke situaties in de toekomst te voorkomen.

Het conflict ontstond tijdens de openbare vergadering van De Nationale Assemblée (DNA) op donderdag 8 oktober. In afzonderlijke verklaringen geven de VHP-fractie en parlementsvoorzitter Adhin een verschillende lezing van de gebeurtenissen. Ramsukul maakt deel uit van de zevenkoppige commissie van rapporteurs, waarvan de sprekersvolgorde vooraf was vastgesteld. Volgens de VHP meldden twee coalitieleden zich onverwacht af, waardoor Ramsukul eerder dan gepland aan de beurt kwam.

Omdat Ramsukul zich op dat moment elders in het parlementsgebouw bevond, vroeg VHP-fractieleider Asis Gajadien om een korte schorsing. De fungerend voorzitter, Ivanildo Plein, wees dat verzoek af en gaf het woord aan de volgende spreker.

De VHP stelt dat Adhin, nadat hij de leiding van de vergadering had overgenomen, besloot Ramsukul alsnog het woord te geven. Volgens de fractie stuitte dat besluit op fel verzet van de coalitie. Na een discussie van ongeveer een uur werd het eerdere besluit niet gehandhaafd. Bij de voortzetting van de vergadering op vrijdag kreeg Ramsukul niet alsnog de gelegenheid zijn bijdrage in de eerste ronde te leveren. De VHP spreekt van een desavouering van de oppositie en beschuldigt de coalitie ervan het parlementaire spreekrecht te beknotten.

Adhin: Spreekvolgorde, geen schending spreekrecht
Adhin verwerpt die beschuldiging. Volgens hem is er een wezenlijk verschil tussen het ontnemen van het woord en het verliezen van een spreekbeurt doordat een lid niet aanwezig is wanneer zijn naam wordt afgeroepen. Hij verwijst naar de artikelen 42 tot en met 44 van het Reglement van Orde. Daarin zijn de omstandigheden geregeld waaronder een lid het woord kan worden ontnomen, zoals het afwijken van het onderwerp, beledigende uitlatingen of het verstoren van de orde.

Geen van deze maatregelen is volgens Adhin tegen Ramsukul genomen. Het Assembleelid was immers nog niet aan het woord. Volgens de voorzitter ging het uitsluitend om de toepassing van de vastgestelde sprekersvolgorde. Hij verwijst daarbij naar de artikelen 37 en 71 van het Reglement van Orde en naar de vaste parlementaire praktijk dat een lid dat bij aankondiging niet aanwezig is, zijn beurt in de betreffende ronde verliest.

Adhin stelt dat deze werkwijze in het verleden zowel op coalitie- als oppositieleden is toegepast. Hij verwijst daarbij naar BEP-fractieleider Ronny Asabina, die tijdens de vergadering zou hebben bevestigd dat hem in de vorige zittingsperiode hetzelfde is overkomen. Volgens Adhin handelde fungerend voorzitter Plein daarom correct door het schorsingsverzoek af te wijzen en de volgende spreker het woord te geven.

Verschillende lezingen over besluit voorzitter
Ook over het optreden van Adhin nadat hij de vergadering had overgenomen, verschillen de verklaringen. De VHP stelt dat Adhin aanvankelijk besloot Ramsukul alsnog te laten spreken, maar dat dit besluit na verzet vanuit de coalitie niet werd gehandhaafd. Adhin zegt daarentegen dat hij de kwestie aan de vergadering heeft voorgelegd en heeft onderzocht of Ramsukul alsnog het woord kon krijgen. Na de discussie besloot hij de bestaande parlementaire praktijk te handhaven.

Volgens de voorzitter zou het maken van een uitzondering voor één lid betekenen dat dezelfde uitzondering voortaan voor iedereen moet gelden. Adhin benadrukt dat Ramsukul zijn spreekrecht niet definitief heeft verloren. Hij behoudt zijn beurt in de tweede ronde. Als lid van de Commissie van Rapporteurs kan hij bovendien een derde spreekbeurt krijgen. Ook kan hij met toestemming van de voorzitter via interrupties aan het debat deelnemen.

Nieuwe regeling voor tijdelijke afwezigheid
Hoewel Adhin volhoudt dat het Reglement van Orde correct is toegepast, erkent hij dat daarin geen expliciete bepaling is opgenomen over de afwezigheid van een lid op het moment dat diens spreekbeurt aanbreekt. Om herhaling van dergelijke conflicten te voorkomen, kondigt hij een nieuwe werkwijze aan.

Een lid van de commissie van rapporteurs dat de vergaderzaal tijdelijk moet verlaten, moet dit vooraf aan de voorzitter melden. Wanneer zijn beurt aanbreekt terwijl hij nog niet is teruggekeerd, zal de voorzitter een korte schorsing inlassen, zodat het lid alsnog volgens de vastgestelde volgorde kan spreken. De regeling zal specifiek gelden voor leden van de Commissie van Rapporteurs, omdat hun sprekersvolgorde vooraf vaststaat.

Adhin wil het voorstel in de eerstvolgende Huishoudelijke Vergadering ter besluitvorming voorleggen. Ook zal hij het inbrengen bij de ad-hoccommissie die werkt aan de herziening van het Reglement van Orde. VHP-fractieleider Gajadien maakt eveneens deel uit van deze commissie.

VHP verlaat vergaderzaal
De VHP-fractie heeft uit protest tegen de gang van zaken de vergaderzaal verlaten. Volgens de fractie mogen politieke meerderheidsverhoudingen er niet toe leiden dat de rechten van de parlementaire minderheid worden uitgehold. De partij roept de voorzitter op het Reglement van Orde consequent toe te passen en het spreekrecht van alle Assembleeleden te waarborgen.

Adhin betreurt het vertrek van de VHP. Volgens hem is de behandeling van wetgeving gebaat bij de inbreng van alle parlementariërs. Hij nodigt de VHP-fractie uit haar plaats in de vergaderzaal weer in te nemen.