Orkaan Isaias verzwakt na aanlanding in Florida, overstromingsgevaar blijft

Orkaan Isaias is zaterdag verzwakt tot een posttropische cycloon nadat het systeem vrijdagavond als een orkaan van categorie 2 aan land kwam bij Destin, in de Amerikaanse staat Florida. Hoewel de windsnelheden sterk zijn afgenomen, blijven overstromingen, zware windstoten en mogelijke tornado’s een bedreiging voor delen van het zuidoosten van de Verenigde Staten.

Volgens de Amerikaanse nieuwsdienst Associated Press (AP) zaten zaterdagochtend meer dan 911.000 huishoudens en andere aansluitingen in Florida, Alabama en Georgia zonder elektriciteit. De storm heeft bomen ontworteld, elektriciteitsleidingen beschadigd en wegen onbegaanbaar gemaakt. De volledige omvang van de schade is nog niet vastgesteld. 

Isaias is de eerste orkaan van het Atlantische orkaanseizoen 2026. De storm bereikte de Amerikaanse Golfkust na een uitzonderlijk rustige periode, waarin geen van de acht eerder benoemde stormen van het seizoen tot orkaansterkte was uitgegroeid.

Storm trekt landinwaarts
Het National Hurricane Center (NHC), het Amerikaanse orkaanwaarschuwingscentrum, bevestigde dat Isaias vrijdagavond bij Destin aan land kwam met aanhoudende windsnelheden van ongeveer 165 kilometer per uur. Daarmee was het een orkaan van categorie 2 op de schaal van Saffir-Simpson, die vijf categorieën telt.

Eerder op vrijdag had de storm tijdelijk de derde categorie bereikt, met windsnelheden van meer dan 185 kilometer per uur. Tijdens de verdere ontwikkeling en de nadering van de kust nam de intensiteit echter af.

Na de aanlanding trok Isaias noordwaarts door Alabama. Het systeem verloor daarbij snel aan kracht en werd zaterdag niet langer als een orkaan geclassificeerd. De laatste beschikbare informatie van het NHC meldde dat de maximale aanhoudende windsnelheden waren teruggevallen tot ongeveer 55 kilometer per uur.

De afzwakking betekent niet dat het gevaar volledig is geweken. Ook verzwakte stormsystemen kunnen grote hoeveelheden regen veroorzaken en plaatselijk gevaarlijke windstoten produceren.

Straten onder water, wegen afgesloten
In Destin liepen wegen onder water. In het nabijgelegen Pensacola waarschuwde de politie inwoners om van de straten weg te blijven vanwege puin, omgevallen bomen en elektriciteitskabels.

Op sociale media verschenen beelden van stormschade aan woningen en andere gebouwen. Een video liet zien hoe een deel van het dak van een hotel in Pensacola door de wind werd afgerukt.

Ook in het zuiden van Alabama werden overstromingen en beschadigde infrastructuur gemeld. In Mobile rapporteerden de autoriteiten omgevallen bomen en neergehaalde elektriciteitsleidingen. In Houston County werden wegen afgesloten nadat de storm de verkeersveiligheid ernstig had aangetast.

Volgens persbureau Reuters waarschuwden de autoriteiten dat alle wegen in Houston County gesloten bleven totdat de omstandigheden veilig genoeg waren voor verkeer.

De stroomuitval trof vooral Florida en Alabama, maar breidde zich ook uit naar Georgia. Reuters meldde dat ruim 430.000 aansluitingen in Florida en bijna 297.000 in Alabama zonder stroom zaten. Het totaal liep volgens AP zaterdagochtend op tot meer dan 911.000 aansluitingen in de drie staten.

Overstromingen en tornado’s blijven dreiging
Het NHC waarschuwde dat de gevolgen van de storm zich verder landinwaarts kunnen doen voelen. Vooral delen van zuidelijk Alabama, de Florida Panhandle en het zuidwesten van Georgia blijven kwetsbaar voor zware regenval en plotselinge overstromingen.

Ook bestaat er een risico op tornado’s in delen van Florida, Georgia en de Carolinas. De combinatie van vochtige lucht, sterke wind en de resterende instabiliteit van het stormsysteem kan daarvoor gunstige omstandigheden creëren.

Langs de kust blijft bovendien het gevaar van een stormvloed bestaan. Daarbij wordt zeewater door de wind en de lage luchtdruk richting de kust gestuwd, waardoor het waterpeil plaatselijk sterk kan stijgen en laaggelegen gebieden onder water kunnen lopen.

De autoriteiten hebben inwoners opgeroepen waarschuwingen te blijven opvolgen en beschadigde wegen en neergehaalde elektriciteitskabels te vermijden. Ook nadat de wind is afgenomen, kunnen de gevolgen van de storm nog gevaarlijk zijn.

Noodmaatregelen en inzet van hulpdiensten
Florida zette ongeveer 5.000 militairen en luchtmachtmedewerkers van de National Guard in om de hulpverlening te ondersteunen. Zoek- en reddingsteams werden paraat gehouden en in sommige gevangenissen werden gedetineerden uit voorzorg geëvacueerd.

In Florida en Alabama zijn noodtoestanden afgekondigd, waardoor federale hulpbronnen beschikbaar kunnen worden gesteld. De autoriteiten riepen bewoners van bedreigde gebieden op om de veiligheidsinstructies op te volgen en waar nodig beschutting te zoeken.

President Donald Trump zei dat zijn regering de situatie nauwlettend volgde. Hij omschreef de voorbereidingen als onder controle. De daadwerkelijke omvang van de schade en de herstelwerkzaamheden moeten de komende dagen duidelijker worden.

Ook het luchtverkeer ondervond hinder. Verschillende luchthavens in de Florida Panhandle legden vluchten stil of kregen te maken met verstoringen. Op de luchthaven Destin-Fort Walton Beach werden vrijdag vrijwel alle vluchten getroffen door de storm.

Uitzonderlijk laat begin van het orkaanseizoen
De ontwikkeling van Isaias is opmerkelijk omdat de eerste Atlantische orkaan van 2026 pas in oktober ontstond. Dat is uitzonderlijk laat in een seizoen dat officieel loopt van 1 juni tot en met 30 november.

Volgens berichtgeving van The Guardian behoort Isaias tot de uitzonderlijk late eerste orkanen in het Atlantische bekken en evenaart de storm een historisch record uit 1905 voor een zeer laat gevormde eerste Atlantische orkaan.

Meteorologen hebben de relatief geringe activiteit in het Atlantische gebied in verband gebracht met sterke El Niño-omstandigheden. Dit klimaatverschijnsel kan de vorming van Atlantische orkanen afremmen doordat veranderingen in de wind op verschillende hoogten de ontwikkeling van stormsystemen bemoeilijken.

Dat betekent echter niet dat het risico gedurende de rest van het seizoen verdwenen is. Ook in oktober en november kunnen tropische stormen en orkanen ontstaan en grote schade aanrichten.

Isaias laat bovendien zien dat een relatief rustig seizoen niet noodzakelijk zonder gevaar is: één krachtige storm kan binnen korte tijd grote gebieden treffen en honderdduizenden mensen zonder elektriciteit achterlaten.