Eric Commiesie na verdediging van zijn proefschrift.
De tuberculosebestrijding in Suriname is nog onvoldoende effectief om de verspreiding van de ziekte duurzaam terug te dringen. Er is sprake van aanhoudende overdracht, vooral onder risicogroepen zoals mensen die leven met hiv en mensen die drugs gebruiken. Dat concludeert Eric Commiesie in zijn proefschrift, waarop hij woensdag 14 oktober is gepromoveerd aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS).

Commiesie verdedigde zijn proefschrift, Tuberculosis Control in Suriname: An Analysis of Transmission Dynamics, Drug Resistance, and National Control Strategies, tijdens een openbare zitting in de Centrumkerk, de officiële aula van de universiteit. Zijn promotor was dr. S. Vreden.

Uit gegevens van het Nationaal Tuberculose Programma (NTP), aangehaald in het onderzoek, blijkt dat in 2015 150 tbc-gevallen werden geregistreerd, tegenover 131 in 2025. Het geschatte aantal gevallen per 100.000 inwoners daalde in dezelfde periode licht, van 35 naar 34. Volgens de onderzoeker wijzen deze cijfers erop dat de bestrijding van tuberculose verdere versterking nodig heeft.

De ziekte vormt vooral een risico voor mensen met een hiv-infectie. Gemiddeld had 23% van de tbc-patiënten ook hiv. Van de patiënten in de periode 2015-2020 meldde 43% drugsgebruik en/of alcoholmisbruik als risicofactor. De gemiddelde sterfte bedroeg 13% onder tbc-patiënten en liep op tot 23% bij patiënten die ook met hiv waren geïnfecteerd.

Tekort aan personeel en middelen
Het onderzoek wijst verder uit dat het contactonderzoek onder mensen die in contact zijn geweest met tbc-patiënten onvoldoende wordt uitgevoerd. Ook komen mensen die drugs gebruiken relatief vaak voor binnen grotere clusters van patiënten. Dat kan wijzen op intensievere overdracht van de ziekte binnen deze groep.


Volgens de studie heeft tuberculose in Suriname een lange geschiedenis als volksgezondheidsprobleem. Rond 1925 bedroeg de sterfte 261 per 100.000 inwoners. In de periode 1976-1981 was dit teruggelopen tot 1,9 per 100.000 inwoners. Daardoor werd tuberculose destijds minder als een prioritair volksgezondheidsprobleem beschouwd. Met de opkomst van hiv nam het aantal tbc-gevallen echter opnieuw toe, een ontwikkeling die ook internationaal zichtbaar was.

Een evaluatie van het NTP wees volgens het onderzoek uit dat het programma onvoldoende capaciteit heeft om alle noodzakelijke activiteiten voor een duurzame bestrijding van tuberculose uit te voeren. Het programma kampt al enkele jaren met tekorten aan personeel en middelen voor de opsporing, bestrijding en behandeling van de ziekte.

Meer gerichte opsporing noodzakelijk
Commiesie beveelt aan dat de overheid zorgt voor structurele binnenlandse financiering van het NTP, zodat het programma over voldoende personeel en middelen beschikt. Daarnaast moet meer aandacht worden besteed aan de actieve opsporing van tuberculose onder groepen met een verhoogd risico, waaronder mensen die leven met hiv en mensen die drugs gebruiken.

Daarbij is samenwerking nodig met het nationale aidsprogramma en organisaties die zich inzetten voor mensen die drugs gebruiken en andere sociaal achtergestelde groepen. Ook moeten contacten van tbc-patiënten beter worden onderzocht en moeten mensen met een tuberculose-infectie, waar geïndiceerd, preventief worden behandeld om te voorkomen dat zij ziek worden.

De onderzoeker pleit daarnaast voor voortzetting van de samenwerking met internationale partners, waaronder het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO).

Volgens de aanbevelingen zijn duurzame financiering, gerichte opsporing en een betere uitvoering van bestaande bestrijdingsmaatregelen noodzakelijk om de internationale doelstellingen voor de terugdringing van tuberculose te bereiken. De End TB Strategy van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) richt zich op het beëindigen van de tuberculose-epidemie als volksgezondheidsprobleem.